Specjalistyczne szkolenia
z języka rosyjskiego

 

Przekład audiowizualny w nauce języka obcego

Każdy skuteczny sposób wspomagania nauki języków obcych jest godny uwagi, a jednym z najciekawszych z nich jest oglądanie filmów obcojęzycznych w wersji oryginalnej lub z napisami – stanowią one dla uczących się doskonałe źródło języka obcego, a dodatkową korzyścią jest obserwowanie jego wykorzystania w kontekście kulturowym. Innym rozwiązaniem jest oglądanie filmów z dubbingiem w wersji językowej, która nas interesuje, a w ostateczności filmów z wersją lektorską.

Choć wykorzystanie materiałów audiowizualnych w nauce języka jest nie do przecenienia, warto mieć na uwadze pewne zjawiska związane z właściwościami przekładu audiowizualnego, które mogą wpłynąć na zrozumienie przekazu i tworzenie słownika leksykalnego uczącego się. Każda bowiem forma przekładu (napisy, wersja lektorska i dubbing) może wiązać się z pewnymi ograniczeniami i zniekształceniami tekstu oryginalnego, czego osoba wykorzystująca materiał filmowy do nauki powinna być świadoma.

Napisy

Oglądanie filmów z napisami rozwija umiejętność rozumienia ze słuchu, a w przypadku napisów obcojęzycznych również czytania ze zrozumieniem. Należy jednak wziąć pod uwagę, że ze względu na ograniczenia techniczne napisy nie mogą być tłumaczeniem dosłownym, gdyż widz nie nadążyłby z czytaniem tłumaczenia całości dialogu. Siłą rzeczy tłumaczenie takie jest bardziej streszczeniem lub adaptacją oryginału. Napisy ograniczone są zwykle do jednej lub dwóch krótkich linijek, gdyż większa ich liczba ograniczyłaby widzowi możliwość równoczesnego czytania i śledzenia akcji. Dlatego nie należy przyswajać podanego w napisach tłumaczenia słów, gdyż niekoniecznie musi być to tłumaczenie słownikowe, a raczej traktować napisy jako wskazówkę pomagającą zrozumieć ogólne znaczenie dialogu.

Możemy również spotkać się z filmami, w których dialogi tłumaczone są bez streszczeń lub adaptacji, lecz niejednokrotnie są dość brutalnie obcinane, ewentualnie tłumaczenie odnosi się do przekładu jedynie tych dialogów, bez których zrozumienie filmu jest zaburzone. Zarówno w jednym, jak i drugim przykładzie podczas nauki języka powinno się zachować szczególną uważność.

Dubbing

Dubbing to nic innego, jak podmiana oryginalnej ścieżki dźwiękowej na ścieżkę nagraną postsynchronicznie przez aktorów w języku docelowym, z uzupełnionymi efektami dźwiękowymi. Nie słychać w nim w ogóle języka oryginału. W nauce języków obcych można wykorzystywać filmy dubbingowane w języku, którego się uczymy, doskonaląc rozumienie ze słuchu. Ograniczenia związane z przekładem trzeba brać pod uwagę w zasadzie tylko wtedy, gdy dobrze znamy dubbingowany film w wersji oryginalnej i pamiętamy treść dialogów – tłumaczenie nie musi bowiem odpowiadać (i zwykle nie odpowiada) oryginałowi. Przekład dialogów na potrzeby dubbingu związany jest nie tylko z koniecznością oddania sensu oryginału, ale musi również synchronizować się z ruchami warg aktorów na ekranie (nie można w tłumaczeniu umieścić spółgłoski tam, gdzie aktor szeroko otwiera usta najwyraźniej wypowiadając samogłoskę). Rodzi to niejednokrotnie konieczność pewnego oddalenia się od oryginału.

Wersja lektorska

Zastosowanie wersji lektorskiej polega na wyświetlaniu filmu z równoczesnym czytaniem tłumaczenia dialogów przez lektora, nałożonym na dźwięk oryginału. W nauce języków obcych taka forma ma najwęższe zastosowanie, choć uważny widz uczący się języka również z filmów z lektorem potrafi wyłowić pewne zwroty i wyrażenia, które chciałby przyswoić. Jednak i tutaj należy być ostrożnym w korzystaniu z przekładu, gdyż ze względu na różnicę w strukturach składniowych i gramatycznych różnych języków, również wersja lektorska może być bardziej adaptacją, niż dosłownym przekładem.

Na zakończenie warto dodać, że każdy kraj ma swoje preferencje co do rodzaju przekładu na potrzeby kinematografii. W polskiej telewizji, na przykład, dominują filmy z wersją lektorską, ustępując miejsca dubbingowi głównie w filmach dla dzieci i młodzieży. Wersje kinowe tłumaczonych filmów zaopatrzone są jednak przede wszystkim w napisy. Przyzwyczajonych do dubbingu Niemców może zaś razić w wersji lektorskiej to, że dialogi postaci kobiecych czytane są przez lektora – mężczyznę, choć np. w Rosji można spotkać się z tłumaczonymi filmami, gdzie role kobiece czytane są przez lektorkę. Polakom trudno jest zaś zaakceptować dubbing np. w filmie sensacyjnym, gdzie głos znanego aktora, dajmy na to amerykańskiego, zastąpiony jest głosem równie znanego aktora polskiego. Dla odmiany na przykład w Holandii przyjęły się filmy w wersji oryginalnej opatrzone napisami z tłumaczeniem.

Wszelkie ograniczenia przekładu audiowizualnego nie powinny jednak zniechęcać do wykorzystywania filmów w nauce języków obcych. Jeśli nie znamy języka wystarczająco dobrze, aby oglądać filmy wyłącznie w wersji oryginalnej, wspomagajmy się przekładem np. w postaci napisów. Traktujmy go jednak wyłącznie pomocniczo, jako źródło pozwalające zrozumieć ogólne znaczenie dialogu, nie zaś jako słownik podpowiadający nam dosłowne tłumaczenie wyrazów.

  • Aktualności

    IMG_0301 (800x452)

    Profesjonalny wizerunek w kontaktach z klientami

    Co zrobić aby nasz wizerunek przyczyniał się do sukcesu w biznesie? Dowiedz się jak świadomie wpływać na to, […]

    _DSC0811

    Przekład audiowizualny w nauce języka obcego

    Każdy skuteczny sposób wspomagania nauki języków obcych jest godny uwagi, a jednym z najciekawszych z nich jest oglądanie […]


  • SKONTAKTUJ SIĘ JUŻ DZIŚ!
    tel. 504 851 563
    kontakt@rosyjskiwhandlu.pl

  •